Tầm Quan Trọng Của Việc Chăm Sóc Cột Sống

Cột sống thường chỉ được nhớ tới khi cơn đau xuất hiện. Trong những năm trước đó, nó âm thầm gánh trọng lượng cơ thể trong từng tư thế ngồi, đứng, cúi, nằm mà người sở hữu gần như không để ý.

tầm quan trọng của việc chăm sóc cột sống

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đau thắt lưng ảnh hưởng đến 619 triệu người trên toàn cầu vào năm 2020, và con số này được dự báo lên 843 triệu người vào năm 2050. Đây cũng là nguyên nhân hàng đầu gây khuyết tật trên thế giới. Bài viết dưới đây giải thích vì sao chăm sóc cột sống đáng được quan tâm từ sớm và những cách làm có cơ sở khoa học.

1. Cột Sống Làm Những Việc Gì Mỗi Ngày?

Cột sống là trục nâng đỡ của cơ thể, giúp đứng thẳng, giữ thăng bằng và vận động linh hoạt. Đồng thời nó bảo vệ tủy sống, nơi truyền tín hiệu thần kinh giữa não và phần còn lại của cơ thể.

Nhìn từ bên hông, cột sống có các đường cong tự nhiên ở cổ, ngực và thắt lưng. Các đường cong này hoạt động như hệ thống giảm xóc, giúp phân tán lực khi đi lại hoặc thay đổi tư thế, và nằm cùng với các đĩa đệm, dây chằng và cơ xung quanh để tạo thành một hệ thống chịu lực thống nhất.

2. Vì Sao Đau Lưng Là Vấn Đề Sức Khỏe Lớn?

Đau lưng rất phổ biến. Một chuyên gia được trích dẫn trên Reuters Health cho biết khoảng 80% chúng ta sẽ bị đau lưng ở một thời điểm nào đó trong đời, phần lớn sẽ khỏi trong vài ngày hoặc vài tuần.

Điều đáng chú ý là khả năng tái phát. Một tổng quan hệ thống đăng trên JAMA Internal Medicine ghi nhận khoảng một nửa số người đã khỏi một đợt đau thắt lưng sẽ tái phát trong vòng một năm. Điều này cho thấy chữa xong một đợt đau chưa đồng nghĩa với việc vấn đề đã được giải quyết tận gốc.

3. Những Thói Quen Làm Cột Sống Chịu Áp Lực

3.1. Ngồi lâu và sai tư thế

Ngồi nhiều giờ liên tục, nhất là khi trượt mông ra trước hoặc cúi đầu nhìn màn hình, khiến cơ lưng phải gồng liên tục và đĩa đệm chịu tải không đều. Tác động này thường tích lũy âm thầm qua nhiều năm.

3.2. Ít vận động và cơ yếu

Cơ lưng và cơ bụng khỏe giúp chia sẻ tải với cột sống. Khi ít vận động, các nhóm cơ này yếu dần và cột sống phải gánh nhiều hơn phần việc vốn do cơ đảm nhận.

3.3. Thừa cân và hút thuốc

Phân tích gánh nặng bệnh tật toàn cầu ghi nhận các yếu tố nghề nghiệp, hút thuốc và chỉ số khối cơ thể cao chiếm 38,8% số năm sống với khuyết tật do đau thắt lưng. Nói cách khác, một phần đáng kể gánh nặng này nằm trong phạm vi mỗi người có thể điều chỉnh.

4. Chăm Sóc Cột Sống Có Phòng Được Đau Lưng?

Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp của Steffens và cộng sự (2016) trên 23 nghiên cứu với gần 31.000 người cho thấy tập luyện kết hợp giáo dục sức khỏe làm giảm nguy cơ xuất hiện một đợt đau thắt lưng, với bằng chứng ở mức trung bình. Cụ thể, tập luyện kèm giáo dục giảm nguy cơ khoảng 45%, còn chỉ tập luyện giảm khoảng 35%.

Ngược lại, giáo dục đơn thuần, đai lưng và đế giày không cho thấy tác dụng phòng ngừa đau lưng. Điều này nhắc rằng hiệu quả đến từ việc rèn luyện cơ thể, chứ không từ những thiết bị hỗ trợ đơn lẻ.

Cũng cần lưu ý một giới hạn. Lợi ích của tập luyện kèm giáo dục giảm đi sau một năm, còn lợi ích của việc chỉ tập thì không còn sau thời gian này. Các tác giả kết luận rằng để tập luyện tiếp tục có tác dụng bảo vệ, nhiều khả năng cần duy trì vận động liên tục. Chăm sóc cột sống vì vậy là việc làm đều đặn, không phải một đợt ngắn.

5. Cách Chăm Sóc Cột Sống Hằng Ngày

  • Vận động đều đặn: WHO khuyến nghị người trưởng thành hoạt động cường độ vừa 150-300 phút mỗi tuần, kết hợp bài tập tăng cường cơ bắp ít nhất hai ngày mỗi tuần
  • Tập nhóm cơ lưng và cơ bụng để nâng đỡ cột sống
  • Đứng dậy đi lại sau mỗi 25-30 phút ngồi, không để quá 60 phút liên tục
  • Giữ tư thế đúng khi ngồi, đứng và khi nâng vật nặng, gập gối thay vì cúi lưng
  • Ngủ trên nệm và gối giữ đầu, cổ, lưng trên cùng một đường thẳng
  • Kiểm soát cân nặng và không hút thuốc

Như một chuyên gia chia sẻ, nên chọn loại hình vận động mà mình có khả năng duy trì lâu dài nhất, vì khuyên “hãy tập thể dục” chung chung thường khó giữ được nếu không phù hợp với từng người.

6. Dấu Hiệu Cột Sống Cần Được Quan Tâm Hơn

  • Đau mỏi lưng sau khi ngồi hoặc đứng lâu
  • Cổ vai gáy căng cứng thường xuyên
  • Lưng cứng, đau vào buổi sáng
  • Giảm độ linh hoạt khi cúi hoặc xoay người
  • Đau lưng tái phát nhiều lần trong năm

Những dấu hiệu này chưa phải bệnh lý, nhưng là lời nhắc nên xem lại thói quen sinh hoạt trước khi cơn đau trở nặng.

Nên đi khám khi đau lưng kéo dài vài tuần không giảm, đau tăng dần hoặc đau về đêm. Cần đi khám ngay khi kèm tê bì hay yếu chân, khó kiểm soát tiểu tiện, đại tiện, sốt hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, đau dữ dội sau chấn thương hoặc cú ngã.

Tóm Lại

Cột sống đảm nhận vai trò nâng đỡ, bảo vệ thần kinh và giảm xóc cho toàn bộ cơ thể, nhưng cũng là cấu trúc dễ bị bỏ quên cho đến khi đau. Bằng chứng hiện nay cho thấy vận động đều đặn kết hợp hiểu biết đúng về tư thế và thói quen sinh hoạt là cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ đau lưng, với điều kiện duy trì lâu dài. Chăm sóc cột sống từ sớm vì vậy hợp lý hơn nhiều so với chờ đến khi cơn đau buộc phải quan tâm.

_

>> Xem thêm: Ngủ Dậy Bị Tê Tay Là Dấu Hiệu Gì?

>> Xem thêm: 7 Dấu Hiệu Thoái Hóa Đốt Sống Cổ Bạn Không Nên Bỏ Qua

    Đăng ký thông tin





    Để lại một bình luận

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *