Ngồi Xuống Và Đứng Lên Từ Sàn Nói Gì Về Sức Khỏe Của Bạn?

Ngồi xuống sàn rồi đứng lên không cần dụng cụ nào, nhưng với nhiều người trên 50 tuổi, động tác tưởng đơn giản này lại cần chống tay, vịn gối hoặc nhờ người đỡ. Một nghiên cứu đáng chú ý cho thấy khả năng này liên quan đến sức khỏe và tuổi thọ.

ngồi xuống và đứng lên từ sàn nói gì về sức khỏe của bạn

Bài viết dưới đây giải thích bài kiểm tra này, nghiên cứu đã nói gì và cách hiểu đúng kết quả.

1. Bài Kiểm Tra Ngồi – Đứng Từ Sàn

Bài kiểm tra ngồi – đứng (Sitting-Rising Test, SRT) do bác sĩ Claudio Gil Araújo và cộng sự phát triển. Người tham gia đi chân trần, không giới hạn thời gian, dùng ít điểm tựa nhất có thể để ngồi xuống rồi đứng lên từ sàn, và được phép bắt chéo chân.

Cách tính điểm khá đơn giản: phần ngồi và phần đứng mỗi phần tối đa 5 điểm, mỗi điểm tựa như tay, cẳng tay, đầu gối hoặc mặt bên chân bị trừ 1 điểm, mất thăng bằng nhẹ bị trừ thêm 0,5 điểm. Tổng điểm từ 0 đến 10.

2. Nghiên Cứu Nói Gì?

Nghiên cứu của Brito và cộng sự (2012, đăng trên European Journal of Preventive Cardiology) thực hiện trên hơn 2.000 người trung niên và cao tuổi, trong đó có 159 người tử vong, tương đương 7,9%, trong thời gian theo dõi. Kết quả ghi nhận:

  • Người có điểm dưới 8 (cần nhiều hơn một tay hoặc đầu gối chống đỡ) có tỷ lệ tử vong cao gấp đôi trong 6,3 năm theo dõi.
  • Mỗi điểm tăng thêm trong bài kiểm tra liên quan đến mức giảm 21% nguy cơ tử vong.
  • Chỉ có hai trường hợp tử vong ở nhóm đạt 10 điểm.
  • Mối liên hệ này vẫn giữ nguyên sau khi kiểm soát tuổi, giới tính và chỉ số khối cơ thể.

3. Vì Sao Khả Năng Này Phản Ánh Sức Khỏe?

Theo nhóm tác giả, khả năng đứng lên từ sàn phản ánh sức mạnh cơ, sự phối hợp, thăng bằng và độ linh hoạt cần cho các việc như đứng lên khỏi ghế, cúi nhặt đồ, và có liên quan đến nguy cơ té ngã. Nói cách khác, bài kiểm tra này gom nhiều năng lực vận động vào một động tác duy nhất, nên nó là chỉ báo tổng hợp tốt hơn nhiều so với riêng độ dẻo hay riêng sức mạnh.

4. Cần Hiểu Đúng Giới Hạn

Đây là nghiên cứu quan sát. Như một bài phân tích nhận xét, mối liên hệ giữa điểm số và tử vong là tương quan, không phải quan hệ nhân quả. Điểm cao không bảo vệ ai khỏi bệnh tật, mà phản ánh một thể trạng chức năng tốt.

Người tham gia là những người đến một phòng khám y học thể dục ở Rio de Janeiro, nên kết quả chưa chắc áp dụng nguyên vẹn cho mọi nhóm dân số. Vì vậy nên xem bài kiểm tra như một chỉ báo vận động đơn giản, không phải công cụ dự đoán tuổi thọ của cá nhân.

5. Cách Tự Kiểm Tra Thử Tại Nhà

  • Chọn khoảng trống rộng, sàn phẳng, đi chân trần, có điểm tựa vững chắc gần đó như bàn hoặc tường
  • Nên có người bên cạnh nếu thấy chưa chắc chắn về thăng bằng
  • Từ tư thế đứng, thử ngồi xuống sàn rồi đứng lên bằng ít điểm tựa nhất có thể, không cần vội
  • Dừng ngay nếu đau, chóng mặt hoặc mất thăng bằng

Người bị loãng xương nặng, đau khớp gối hoặc hông nặng, hay có vấn đề thăng bằng nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi thử.

6. Cải Thiện Khả Năng Ngồi – Đứng Từ Sàn

Một tài liệu hướng dẫn về bài kiểm tra này nhắn nhủ nếu điểm chưa cao thì đừng lo, hãy bắt đầu tập luyện nhiều hơn. Một số hướng tập luyện phù hợp:

  • Đứng lên ngồi xuống khỏi ghế 8-10 lần, không dùng tay, để rèn sức mạnh chân
  • Giảm dần độ cao: từ ghế cao xuống ghế thấp, rồi băng ghế, cuối cùng đến sàn
  • Tập thăng bằng một chân, có tay vịn bàn hoặc tường
  • Giãn cơ hông, đùi, bắp chân để tăng độ linh hoạt
  • Đi bộ đều đặn và tập tăng cường cơ bắp ít nhất hai ngày mỗi tuần theo khuyến nghị của WHO

7. Với Người Thường Xuyên Ngồi Dưới Sàn

Thói quen ngồi dưới sàn khi thiền, tham gia nghi lễ hay ăn cơm gia đình vừa là cơ hội rèn luyện khả năng này, vừa là lý do nên chú ý tư thế và độ thoải mái. Giữ hông cao hơn đầu gối, đổi tư thế định kỳ và dùng đệm có thiết kế nâng đỡ xương chậu, như đệm ngồi DOCTORLOAN, giúp việc ngồi sàn bớt gây đau và tê chân. Đệm hỗ trợ sự thoải mái khi ngồi, không thay thế việc tập luyện để duy trì sức mạnh và thăng bằng.

Nếu gần đây đột nhiên khó đứng lên từ sàn hoặc ghế hơn nhiều so với trước, hay đi kèm yếu chân, đau khớp, té ngã nhiều lần, nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tự gán cho tuổi tác.

Tóm Lại

Ngồi xuống và đứng lên từ sàn là một động tác tổng hợp sức mạnh, thăng bằng và linh hoạt, và nghiên cứu ghi nhận điểm số của động tác này liên quan đến sức khỏe chung ở người trung niên và cao tuổi. Không nên hiểu đây là phép dự báo, nhưng đó là gợi ý đáng giá để duy trì thói quen vận động trước khi những động tác đời thường trở nên khó khăn.

_

>> Xem thêm: Tầm Quan Trọng Của Việc Chăm Sóc Cột Sống

>> Xem thêm: Ngủ Dậy Bị Tê Tay Là Dấu Hiệu Gì?

    Đăng ký thông tin





    Để lại một bình luận

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *