Vì Sao Người Lớn Tuổi Cần Quan Tâm Đến Cột Sống?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đau thắt lưng ảnh hưởng đến 619 triệu người trên toàn cầu vào năm 2020 và có thể tăng lên 843 triệu người vào năm 2050, chủ yếu do dân số tăng và già hóa. Đây cũng là nguyên nhân hàng đầu gây khuyết tật trên thế giới. Số ca nhiều nhất rơi vào độ tuổi 50-55, còn mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt nặng nhất ở nhóm 80-85 tuổi.

Vì sao người lớn tuổi cần quan tâm đến sức khỏe cột sống?

1. Cột Sống Đóng Vai Trò Gì Trong Sinh Hoạt Hằng Ngày?

Cột sống là trục nâng đỡ chính của cơ thể, giúp đứng, ngồi, đi lại và thực hiện hầu hết mọi hoạt động. Đồng thời nó bảo vệ tủy sống, phần quan trọng của hệ thần kinh trung ương, và phân tán lực tác động mỗi khi cơ thể di chuyển.

Khi cấu trúc cột sống bị ảnh hưởng, không chỉ khả năng vận động suy giảm mà những việc quen thuộc như đứng lên khỏi ghế, cúi xuống nhặt đồ hay đi bộ quãng dài cũng trở nên khó khăn hơn.

2. Đường Cong Sinh Lý Giúp Cột Sống Chịu Lực Như Thế Nào?

Nhiều người nghĩ cột sống khỏe phải thẳng tuyệt đối. Thực tế, nhìn từ bên hông, cột sống bình thường có bốn đường cong tự nhiên: cổ, ngực, thắt lưng và vùng cùng cụt. Các đường cong này hoạt động như hệ thống giảm xóc, giúp hấp thụ lực khi đi lại hoặc thay đổi tư thế.

Khi đường cong sinh lý thay đổi do tuổi tác hoặc thói quen sinh hoạt, áp lực phân bổ lên các đốt sống không còn đều, làm tăng nguy cơ xuất hiện các vấn đề cơ xương khớp.

3. Cột Sống Thay Đổi Ra Sao Theo Tuổi Tác?

3.1. Đĩa đệm mất nước và xẹp dần

Khi lớn tuổi, lượng nước trong mô giảm, khiến đĩa đệm giữa các đốt sống bị khô và xẹp dần. Lực vốn do đĩa đệm gánh sẽ chuyển sang dây chằng và các khớp xung quanh, lâu ngày có thể gây hẹp ống sống.

Thoái hóa đĩa đệm trên hình ảnh học là hiện tượng rất phổ biến. Theo nghiên cứu tổng hợp của Brinjikji và cộng sự (2015) đăng trên American Journal of Neuroradiology, dấu hiệu thoái hóa đĩa đệm xuất hiện ở khoảng 37% người 20 tuổi, 80% người 50 tuổi và 96% người 80 tuổi. Tuy nhiên, không phải ai có dấu hiệu thoái hóa trên phim chụp cũng có triệu chứng đau hay hạn chế vận động.

3.2. Cơ lưng yếu đi và lưng gù dần

Khối cơ giảm dần theo tuổi, trong đó có nhóm cơ duỗi lưng giữ cho thân người thẳng. Một tổng quan nghiên cứu ghi nhận chứng gù lưng liên quan đến tuổi gặp ở khoảng 20-40% người trên 60 tuổi, và 60-70% trường hợp nặng nhất không có bằng chứng gãy xẹp đốt sống. Các tác giả nhấn mạnh sức mạnh và sức bền của cơ duỗi lưng rất quan trọng để duy trì tư thế bình thường.

Ở người loãng xương, tình trạng giảm khối cơ cũng có thể làm đau lưng nặng hơn. Một nghiên cứu cắt ngang trên bệnh nhân loãng xương ghi nhận giảm cơ có ảnh hưởng đến đau thắt lưng và chất lượng cuộc sống.

3.3. Xương kém chắc và ống sống hẹp lại

Xương mỏng dần theo tuổi, đặc biệt ở người loãng xương, làm tăng nguy cơ gãy xẹp đốt sống. Gãy xẹp thường xảy ra ở đoạn lưng ngực và thắt lưng trên, kèm đau lưng đột ngột dữ dội, biến dạng cột sống và giảm chiều cao.

Ống sống cũng có thể hẹp dần. Hẹp ống sống thắt lưng gây đau lưng và đau chân khi đứng hoặc đi quá một quãng ngắn, nhưng giảm khi ngồi xuống hoặc cúi người ra trước. Trượt đốt sống do thoái hóa, với triệu chứng tương tự, chủ yếu gặp ở người từ 65 tuổi trở lên.

4. Thói Quen Sinh Hoạt Ảnh Hưởng Đến Cột Sống Như Thế Nào?

Tuổi tác là yếu tố không đổi được, nhưng không phải yếu tố duy nhất. Phân tích gánh nặng bệnh tật toàn cầu ghi nhận các yếu tố nghề nghiệp, hút thuốc và chỉ số khối cơ thể cao chiếm 38,8% số năm sống với khuyết tật do đau thắt lưng.

Nói cách khác, gần bốn phần mười gánh nặng này nằm trong phạm vi có thể điều chỉnh. Ngồi sai tư thế, ngồi quá lâu, ít vận động, thừa cân hay mang vác không đúng cách đều làm tăng áp lực lên cột sống theo năm tháng.

5. Những Dấu Hiệu Cho Thấy Cột Sống Cần Được Quan Tâm Hơn

Cột sống thường phát tín hiệu sớm nhưng dễ bị bỏ qua:

  • Đau mỏi lưng sau khi ngồi hoặc đứng lâu
  • Căng cứng vùng cổ vai gáy
  • Lưng cứng, đau vào buổi sáng khi vừa thức dậy
  • Đau lưng hoặc chân khi đi bộ một đoạn, đỡ khi ngồi nghỉ
  • Giảm độ linh hoạt khi cúi, xoay người
  • Lưng gù hoặc chiều cao giảm dần

Nếu các dấu hiệu này lặp lại trong thời gian dài, nên xem lại thói quen sinh hoạt và tham khảo ý kiến chuyên môn thay vì chờ đến khi đau nặng.

6. Duy Trì Sức Khỏe Cột Sống Khi Lớn Tuổi

Việc chăm sóc cột sống nên bắt đầu từ trước khi đau, qua những thói quen đơn giản:

  • Vận động đều đặn: WHO khuyến nghị người trưởng thành hoạt động thể chất cường độ vừa 150-300 phút mỗi tuần, hoặc 75-150 phút cường độ mạnh, kết hợp bài tập tăng cường cơ bắp
  • Tập các nhóm cơ lưng và cơ bụng để nâng đỡ cột sống
  • Kiểm soát cân nặng và không hút thuốc
  • Không ngồi liên tục quá lâu, đứng dậy đi lại sau mỗi 30-60 phút
  • Giữ tư thế đúng khi ngồi, đứng và nằm nghỉ

7. Ghế DOCTORLOAN 135 Hỗ Trợ Cột Sống

Bên cạnh vận động và thói quen sinh hoạt, thời gian nghỉ ngơi trong ngày cũng là lúc cột sống cần được nâng đỡ đúng cách. Ghế DOCTORLOAN 135 là ghế nằm có độ ngả 135 độ, kết hợp các đường cong lồi phía trước và lõm phía sau uốn theo cấu trúc cong tự nhiên của cột sống và xương chậu.

Theo mô tả của nhà sản xuất, khối lõm ở mặt sau ôm chặt và giữ chuẩn khung xương, khối lồi ở trung tâm phía trước mặt ghế giúp chống trượt. Ở góc ngả 135 độ, nhà sản xuất cho biết áp lực lên cột sống và đĩa đệm giảm nhiều so với các tư thế khác, đồng thời ghế hỗ trợ ngăn ngừa chèn ép rễ thần kinh và khôi phục đường cong tự nhiên của cột sống ở lưng, ngực và cổ.

Cần lưu ý ghế là thiết bị hỗ trợ tư thế, không thay thế việc thăm khám và điều trị y tế. Người loãng xương nặng, vừa bị gãy xương hoặc phẫu thuật cột sống nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng, và hiệu quả có thể khác nhau tùy thể trạng từng người.

8. Khi Nào Cần Đi Khám?

Nên đi khám sớm nếu đau lưng xuất hiện đột ngột và dữ dội sau một cú ngã nhẹ, đau kéo dài không giảm khi nghỉ ngơi, hoặc đau về đêm. Cần đi khám ngay khi kèm tê bì hoặc yếu hai chân, khó kiểm soát tiểu tiện, đại tiện, sốt hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, vì đây có thể là dấu hiệu của các tình trạng cần can thiệp y tế kịp thời.

Tóm Lại

Lão hóa làm cột sống thay đổi theo nhiều hướng: đĩa đệm xẹp dần, cơ lưng yếu đi, xương kém chắc và ống sống có thể hẹp lại. Tuy vậy, thói quen vận động, cân nặng, tư thế và việc nghỉ ngơi đúng cách vẫn nằm trong khả năng chủ động của mỗi người. Chăm sóc cột sống từ sớm và kịp thời đi khám khi có dấu hiệu bất thường là cách thiết thực để duy trì khả năng vận động và chất lượng cuộc sống về lâu dài.

_

>> Xem thêm: Nên Ngồi Ghế DOCTORLOAN Bao Lâu Một Ngày?

>> Xem thêm: Vì Sao Ngồi Thiền Lâu Dễ Bị Tê Chân Và Mỏi Lưng?

    Đăng ký thông tin





    Để lại một bình luận

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *