Một chiếc bàn quá cao hoặc ghế quá thấp tưởng như chỉ gây bất tiện khi làm việc, nhưng nếu sử dụng trong nhiều giờ mỗi ngày, sự chênh lệch về chiều cao có thể khiến cơ thể phải liên tục điều chỉnh để thích nghi. Vai bị nâng lên, cổ cúi về phía trước, khuỷu tay không được nâng đỡ hoặc chân không chạm sàn đều có thể làm tư thế ngồi trở nên kém tự nhiên.
Đó là lý do chiều cao bàn và ghế là một trong những yếu tố cơ bản cần quan tâm khi xây dựng không gian làm việc theo nguyên tắc ergonomics, tức công thái học.
1. Vì Sao Chiều Cao Bàn Và Ghế Lại Quan Trọng?
Khi ngồi làm việc, cơ thể cần duy trì sự cân bằng giữa đầu, cổ, vai, lưng, hông và chân. Nếu bàn hoặc ghế có chiều cao không phù hợp, một bộ phận nào đó có thể phải thay đổi vị trí để bù trừ.
Ví dụ, khi ghế quá thấp so với bàn, người dùng thường phải nâng vai hoặc duỗi tay cao hơn để đưa tay lên mặt bàn. Ngược lại, nếu ghế quá cao, bàn chân có thể không chạm sàn, khiến phần đùi và vùng hông chịu áp lực nhiều hơn.
Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến một con số cố định, cần xem chiều cao bàn và ghế như một hệ thống liên kết với chiều cao cơ thể và tư thế làm việc.
2. Ghế Quá Thấp
Khi ghế thấp, đầu gối thường nằm cao hơn hông và góc giữa thân người với đùi thay đổi. Người ngồi có thể phải với tay lên mặt bàn hoặc nghiêng người về phía trước để làm việc.
Một số biểu hiện thường gặp:
- Vai bị nâng lên trong thời gian dài.
- Khuỷu tay khó giữ ở vị trí thoải mái.
- Người có xu hướng cúi về phía trước.
- Phần lưng dưới khó duy trì tư thế ổn định.
Nếu tình trạng này kéo dài, cơ vùng cổ, vai và lưng có thể phải hoạt động nhiều hơn, dẫn đến cảm giác mỏi sau một ngày làm việc.
3. Ghế Quá Cao
Ghế quá cao tạo ra vấn đề theo chiều ngược lại. Khi bàn chân không chạm sàn, cơ thể mất một phần điểm tựa và người ngồi có thể phải trượt người về phía trước hoặc tì chân vào một vật khác.
Tư thế này có thể khiến:
- Đùi chịu áp lực tại mép ghế.
- Hông và lưng khó được nâng đỡ ổn định.
- Người ngồi dễ thay đổi tư thế liên tục để tìm cảm giác thoải mái.
- Khả năng duy trì tư thế làm việc tự nhiên bị giảm.
Một chiếc ghế phù hợp cần cho phép bàn chân được nâng đỡ chắc chắn, đồng thời đầu gối và hông ở vị trí tương đối thoải mái.
4. Bàn Quá Cao Hoặc Quá Thấp
Chiều cao của mặt bàn đặc biệt quan trọng đối với những công việc cần sử dụng máy tính hoặc thao tác bằng tay.
Nếu bàn quá cao, người dùng có xu hướng nâng vai để đưa cánh tay lên mặt bàn. Nếu bàn quá thấp, người dùng có thể phải cúi hoặc gập thân về phía trước. Về lâu dài, tư thế này có thể làm tăng cảm giác căng mỏi ở vùng cổ, vai và lưng.
Khi làm việc với máy tính, ngoài chiều cao bàn ghế, cũng cần điều chỉnh vị trí màn hình. Màn hình nên được đặt sao cho người dùng không phải liên tục cúi đầu hoặc ngửa cổ để quan sát.
5. Chiều Cao Bàn Ghế Bao Nhiêu Là Phù Hợp?
Không nên áp dụng một chiều cao bàn hoặc ghế cố định cho tất cả mọi người. Một chiếc bàn phù hợp với người cao 1,60 m chưa chắc phù hợp với người cao 1,80 m.
Thay vì chỉ đo chiều cao, hãy kiểm tra tư thế thực tế bằng các tiêu chí sau:
- Hai bàn chân có thể đặt vững trên sàn.
- Đầu gối ở tư thế thoải mái, không bị ép vào mặt dưới bàn.
- Khuỷu tay có thể đặt gần thân người khi sử dụng bàn phím.
- Vai được thả lỏng, không phải nhún lên.
- Lưng được nâng đỡ.
- Màn hình ở vị trí giúp hạn chế cúi hoặc ngửa cổ kéo dài.
Nếu bàn và ghế không thể điều chỉnh, có thể sử dụng thêm kê chân hoặc điều chỉnh độ cao màn hình để tạo ra tư thế phù hợp hơn.
6. Không Nên Duy Trì Tư Thế Ngồi Quá Lâu
Một sai lầm phổ biến là cho rằng chỉ cần tìm được “tư thế ngồi đúng” là có thể ngồi nguyên tư thế đó trong nhiều giờ. Thực tế, ngay cả một tư thế tương đối tốt cũng có thể gây mỏi nếu được duy trì quá lâu. Cơ thể cần được thay đổi tư thế và vận động thường xuyên.
Bạn có thể hình thành thói quen:
- Đứng dậy đi lại sau mỗi khoảng 30–60 phút.
- Thực hiện vài động tác vận động nhẹ cho cổ, vai và chân.
- Thay đổi tư thế ngồi trong quá trình làm việc.
- Tránh làm việc liên tục nhiều giờ mà không nghỉ.
Đây là nguyên tắc quan trọng của ergonomics: không chỉ thiết kế môi trường phù hợp với cơ thể mà còn tổ chức cách làm việc để cơ thể được vận động và thay đổi thường xuyên.
7. Điều Chỉnh Bàn Ghế Là Một Phần Của Chăm Sóc Cột Sống
Đau mỏi sau một ngày làm việc không phải lúc nào cũng xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Chiều cao bàn ghế, thời gian ngồi, tư thế, mức độ vận động, giấc ngủ và tình trạng cơ xương khớp đều có thể đóng vai trò nhất định.
Vì vậy, thay vì chỉ thay một chiếc ghế hoặc nâng mặt bàn, hãy nhìn tổng thể không gian làm việc và thói quen hằng ngày.
Một nơi làm việc tốt nên giúp bạn duy trì tư thế tương đối tự nhiên, nhưng đồng thời cũng cần khuyến khích bạn đứng dậy, đi lại và thay đổi tư thế thường xuyên.
Tóm Lại
Chiều cao bàn và ghế có ảnh hưởng trực tiếp đến cách cơ thể sắp xếp đầu, cổ, vai, lưng, hông và chân khi làm việc. Bàn quá cao, bàn quá thấp, ghế quá cao hoặc quá thấp đều có thể khiến cơ thể phải bù trừ và làm tăng cảm giác mỏi nếu duy trì trong thời gian dài.
Nếu tình trạng đau cổ, vai, lưng hoặc tê yếu tay chân xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn nên thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì chỉ điều chỉnh bàn ghế tại nhà.
_
>> Xem thêm: Vì Sao Đau Cổ Vai Gáy Ngày Càng Trẻ Hóa?
>> Xem thêm: Vì Sao Đau Lưng Thường Xuất Hiện Sau Một Ngày Làm Việc?
Chat với tư vấn viên
Gọi ngay